تدوین مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون‌های ورزشی فعال در ورزش قهرمانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار، مدیریت ورزشی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر، تدوین مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی فعال در ورزش قهرمانی بود. جامعه آماری پژوهش، اعضای هیات علمی فعال در حوزه ورزش همگانی و مدیران فدراسیون­های ورزشی بود (850=N) که بر مبنای جدول مورگان 250 نفر به طور تصادفی ساده برای نمونه تحقیق انتخاب شدند. برای دست­یابی به اهداف پژوهش، از پرسشنامه محقق ساخته 64 سؤالی استفاده شد که روایی صوری و محتوایی آن به تایید 17 تن از متخصصان مدیریت ورزشی رسید و روایی سازه آن با تحلیل عاملی تاییدی مورد بررسی و تایید قرار گرفت. پایایی پرسشنامه نیز در یک مطالعه مقدماتی با 30 آزمودنی و با آلفای کرونباخ 85/0 محاسبه شد. برای تحلیل داده­ها از روش­های آماری توصیفی و استنباطی از جمله: کلموگروف اسمیرنف، بارتلت، KMO، تحلیل عاملی تاییدی و اکتشافی با چرخش واریمکس و دو نرم افزار SPSS و AMOS استفاده شد. یافته­های پژوهش نشان داد در مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی، 11 عامل مدیریت، تفریحی، خانواده و دوستان، آموزشی، رسانه­ای، داوطلبی، فرهنگی و اجتماعی، کنترل و ارزیابی، انگیزش، یادبودها و ارزش­ها و جشنواره­ها وجود دارد. همچنین، مدل ارائه شده برای توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی از برازش مطلوبی برخوردار بود.

کلیدواژه‌ها


تدوین مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی فعال در ورزش قهرمانی

 

لقمان کشاورز[1]    

 

 

تاریخ دریافت مقاله: 19/4/1395

                                                                                 تاریخ پذیرش مقاله:30/9/1395

 

 

مقدمه

اهمیت تامین سلامت جسمی و روحی از طریق فعالیت­های بدنی برای عموم مردم به اندازه­ای است که "انجمن بین­المللی ورزش برای همه" شکل گرفته است تا با برنامه­ریزی، سازماندهی و ارائه راهکارهای نوین افراد بیشتری در جوامع مختلف برای جذب فعالیت­های بدنی و ورزشی شوند (انجمن بین­المللی ورزش همگانی[2]، 2014). همچنین، در منشور "کمیته بین­المللی المپیک"، توسعه ورزش همگانی در سطح بین­المللی و ملی به دفعات مورد تاکید قرار گرفته است (کمیته بین­المللی المپیک[3]، 2015). انجام فعالیت­های ورزشی در سطح ملی نیز به اندازه­ای مهم بوده است که در اصل سوم قانون اساسی تاکید بر انجام فعالیت­های بدنی و ورزشی برای عموم شده است(کشاورز و همکاران، 1393). همچنین، این مقوله به اندازه­ای دارای اهمیت است که مقام معظم رهبری به دفعات تاکید بر توسعه ورزش همگانی داشته و بر این اساس در برنامه ششم توسعه ورزش همگانی یا به بیان صحیح­تر، توسعه ورزش برای همه مورد توجه جدی دولتمردان قرار گرفته است (وزارت ورزش و جوانان، 1395). با توجه به مستندات ارائه شده می­توان بیان داشت که توسعه ورزش برای همه در سطوح ملی و بین­المللی از اهمیت بالایی برخوردار است و برای داشتن افراد سالم و تندرست، انجام فعالیت­های ورزشی و بدنی از طرق مختلف مورد تاکید می­باشد. اما نکته قابل تامل در ورزش کشور، تفکیک فدراسیون­های ورزشی در قالب دو معاونت "ورزش قهرمانی و حرفه­ای" و "امور بانوان و توسعه ورزش همگانی" در وزارت ورزش و جوانان است(کشاورز و همکاران، 1393). به بیان دیگر، آن دسته از فدراسیون­های ورزشی که رشته­های آن­ها در بازی­های آسیایی و المپیک حضور دارند، تحت مدیریت معاونت ورزش قهرمانی و حرفه­ای قرارگرفته و عمده فعالیت خود را در بخش توسعه و رونق ورزش قهرمانی و حرفه­ای متمرکز کرده­اند؛ در حالی که بر اساس ماموریت، وظایف و اساسنامه فدراسیون­های ورزشی، توجه به بعد قهرمانی رشته­های مختلف ورزشی بخشی از وظایف و اهداف فدراسیون­های ورزشی به شمار می آید و توسعه و رواج رشته­های مختلف ورزشی در سطح ملی و در بین آحاد جامعه از وظایف مهم فدراسیون­های ورزشی است (سجادی،1388). از این رو، به نظر می­رسد فدراسیون­های ورزشی برای توسعه ورزش تحت مدیریت خود در بین عموم مردم، ضروری است از توجه صرف به بخش قهرمانی  و حرفه­ای خارج و در بعد ورزش برای همه نیز فعالیت نمایند. در این راستا می­توان به مدل مول اشاره کرد که برای توسعه ورزش به بخش­های آموزشی، درون بخشی، برون بخشی،      غیر رسمی و باشگاهی تاکید شده است (مول و همکاران[4]، 2005) در حالی که بیشتر فدراسیون­های ورزشی فعال در حوزه ورزش قهرمانی به ورزش قهرمانی و حرفه­ای می­پردازند و از توجه به سه بخش دیگر غافل هستند. به نظر می­رسد تفکیک مدیریت ورزش در قالب ورزش همگانی و قهرمانی و حرفه­ای در وزارت ورزش و جوانان، جهت­گیری مطالعات علمی در حوزه ورزش برای همه را به سمتی سوق داده است که توجه پژوهشگران نسبت به فعالیت فدراسیون­های ورزشی در بعد ورزش برای همه کمتر مورد توجه قرار گرفته و مطالعات در راستای برنامه­های راهبردی و موانع ورزش همگانی معطوف شده است، در حالی که بیشتر مطالعات در کشورهای مختلف مدل­های توسعه ورزش را بدون تفکیک ورزش قهرمانی و همگانی مورد توجه قرار داده­اند که در ادامه به برخی از آن­ها اشاره می­گردد.

یافته­های شعبانی و رضایی صوفی (1393) در مطالعه­ای نشان داد ورزش همگانی کشور در موقعیت راهبرد رقابتی (ST) قرار دارد و مهمترین نقطه قوت ورزش همگانی کشور، وجود فدراسیون ورزش همگانی و مهمترین نقطه ضعف در این بخش، عدم بهره­گیری از نیروهای متخصص و کارشناس می­باشد. از با      اهمیت­ترین فرصت­های ورزش همگانی کشور، تاکید پزشکان بر نقش ورزش در سلامت جامعه و از مهمترین تهدیدهای ورزش همگانی کشور، تغییر روش زندگی مردم (سبک غیر فعال) می­باشد.

نتایج پژوهش روزبهانی و همکاران (1393) موید آن است که عوامل اجتماعی، سلامتی، امکانات و تسهیلات، عوامل اقتصادی، عوامل شخصی و زمان به‌عنوان موانع مشارکت زنان سالمند استان البرز در فعالیت‌های ورزشی تفریحی است و عوامل علاقه و ناآگاهی از عوامل مؤثر بر عدم مشارکت زنان سالمند استان البرز در فعالیت‌های ورزشی تفریحی نمی‌باشد.

یافته­های سمیع­نیا و همکاران (1392) موید این است که ورزش همگانی در حوزه­های نیروی انسانی، مربیان، آموزش، استعدادیابی، زیرساخت­ ها و تجهیزات، داوران، امور مالی، تحقیقات، فناوری اطلاعات و بازاریابی و تحلیل داده­ها دارای 22 قوت، 22 ضعف، 20 فرصت و 8 تهدید است. همچنین، با بررسی موقعیت استراتژیک ورزش همگانی مشخص شد که این بخش از ورزش بر روی محور مختصات  SWOT از لحاظ عوامل درونی در ناحیه­ قوت­ها و از لحاظ عوامل بیرونی سازمان در ناحیه­ فرصت ها قرار دارد.

 نتیجه تحقیقات مهدی زاده و اندام (1393) نشان داد موانع توسعه ورزش همگانی در دانشگاه­های کشور عبارت اند از: عوامل سازماندهی و مدیریتی، محیطی، روانشناختی، درون فردی و عدم حمایت اجتماعی.

یافته­های بیلی، کالینز، و فورد[5] (2010) موید این است که برای توسعه مشارکت افراد در ورزش به عواملی مانند منظرهای بیولوژیکی، اجتماعی و روانشناختی، توانمندی افراد، عوامل محیطی، ویژگی­های فردی و نتایج باید توجه شود. آچینی و مارچیونی[6] (2011) در پژوهشی دریافتند در مدل توسعه ورزش ایتالیا، مواردی مانند بهبود عملکرد، افزایش دانش فنی، افزایش ارتباطات اجتماعی، افزایش تعداد باشگاه­های ورزشی، توجه به مشارکت سالمندان در ورزش و تشکیل گروه­های مختلف برای تقویت سطح ارتباطات در جامعه وجود دارد. یافته­های زید، ساگ­پنگ، سولینگ و زنی[7](2011) نشان داد برای ایجاد فرصت­های بیشتر برای مشارکت   دانش آموزان در فعالیت­های ورزشی ضروری است که برنامه­های متناسب با سن آنها تدوین و موانع و مشکلات اجرایی برنامه­ها مرتفع شود.

چن(2011) نیز در پژوهشی دریافت به منظور افزایش مشارکت حداکثری معلمان در فعالیت­های ورزشی در زمان اوقات فراغت آن­ها ضروری است به عوامل مهمی مانند عوامل محیطی، روانشناختی، شرایط تفریحی و سرگرمی آن­ها توجه شود.

یافته­های پژوهش بائومان[8] (2011) نشان داد برای توسعه ورزش همگانی، آموزش و تربیت مدیران حوزه ورزش همگانی، افزایش فعالیت رشته­های مختلف ورزشی برای همگانی شدن، انجام تحقیق و پژوهش، تربیت منابع انسانی برای فعالیت در ورزش همگانی، توجه به نگرش هم­سن و سالان و دوستان، افزایش سازمان­های ورزشی مختلف و تعداد مدیران آن­ها ضروری است.

یافته­های هیلتن[9] (2013) نیز در پژوهشی موید این است که در تدوین مدل توسعه ورزش ضروری است به عواملی مانند جامعه، سطوح مشارکت افراد در سطح محلی، منطقه­ای، ملی و فراملی، بخش­های دولتی، خصوصی و همچنین نیروهای داوطلب توجه شود. همچنین، مدل تدوین شده از برازش مناسب برخوردار بود.

نتایج پژوهش صفاری، احسانی، امیری و کوزه­چیان (2013) هم نشان داد در مدل ورزش همگانی ایران عواملی مانند محیط بین­المللی، سیاسی، حقوقی، زیست، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، منابع انسانی، منابع مالی، تجهیزات و زیرساخت، فناوری، قوانین و مقررات، سازمان­های همکار، رسانه­های سازمانی، عوامل فردی، عوامل بین فردی، و عوامل ساختاری وجود دارد و مدل ترسیم شده از برازش مطلوبی برخوردار است.

یافته­های چن[10] و همکاران(2013) در مطالعه­ای موید این است که در مدل توسعه ورزش تایوان عواملی مانند کیفیت خدمات، وضعیت اماکن ورزشی، کیفیت کارکنان، محصولات و کالاهای ورزشی، وضعیت ترافیک و حمل و نقل و مدیریت عملیاتی وجود دارد و مدل ترسیم شده از برازش مطلوبی برخوردار است.

نتایج پژوهش رودریز[11]و همکاران (2015) بیانگر آن است که برای طولانی کردن مدت زمان ورزش کردن جوانان باید به مواردی مانند محیط، توانمندی­های طبیعی، روابط بین فردی، بهبود مهارت ها به طور منظم، فرآیندهای بهبود و شانس توجه کرد.

فدراسیون بین­المللی گلف[12] (2016) در پژوهشی دریافت برای همگانی کردن گلف در بین آحاد جامعه و سراسر جهان باید از مدلی استفاده شود که در آن عواملی مانند آمادگی جسمانی و تغذیه، مهارت­های رشته گلف، قوانین و مقررات، تجارب گذشته، ارزیابی بدنی از گلف­بازان وجود داشته باشد.

کمیسیون اروپا (2016) در مطالعه­ای دریافت در مدل ورزش اتحادیه اروپا ضروری است عواملی مانند نحوه ارتباط بین سازمان­های ورزشی سطوح مختلف مانند باشگاه­ها، فدراسیون­های منطقه­ای، فدراسیون­های ورزشی ملی و فدراسیون­های ورزشی قاره اروپا تعیین شود. همچنین، در مدل ارائه شده عواملی مانند قوانین و مقررات، مالکیت چندگانه، مالی، تسهیل قوانین رایج فدراسیون­های ورزشی ملی، همسطح کردن کیفیت مسابقات وجود داشته باشد- مدل تدوین شده از برازش مناسب برخوردار بود.

همان طوری که مطالعه مبانی نظری و ادبیات پیشینه نشان می­دهد ضرورت توجه به ورزش برای همه در سطوح ملی و بین­المللی مورد تاکید بوده است. همچنین، بیشتر مطالعات موجود در حوزه ورزش همگانی کشور به مطالعات راهبردی پرداخته و تاکید بر جدا بودن ورزش همگانی از بخش­های دیگر از جمله ورزش قهرمانی و حرفه­ای داشته است. از سوی دیگر، نظر به این که توسعه ورزش برای همه در هر کشوری مستلزم مدل و الگوی متناسب آن کشور است و با توجه به این که در ایران رشته­های ورزشی تحت مدیریت معاونت ورزش قهرمانی و حرفه­ای بیشتر فعالیت خود را در حوزه ورزش قهرمانی و حرفه­ای صرف کرده و کمتر به همگانی شدن رشته خود می­پردازند و نیز الگو و مدل خاصی برای توسعه بعد ورزش برای همه در این گونه فدراسیون­ها وجود ندارد، پژوهش حاضر در صدد است به این سؤال پاسخ دهد که مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی فعال در ورزش قهرمانی چگونه است؟

روش­شناسی پژوهش

پژوهش حاضر از نوع توصیفی– تحلیلی است که به صورت میدانی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش اعضای هیات علمی فعال در حوزه ورزش همگانی و مدیران فدراسیون­های ورزشی تحت مدیریت معاونت ورزش قهرمانی و حرفه­ای وزارت ورزش و جوانان بود(850=N) که بر مبنای جدول مورگان، 250 نفر به طور تصادفی برای نمونه تحقیق انتخاب شدند. برای دست­یابی به اهداف تحقیق از پرسشنامه محقق ساخته 64 سؤالی استفاده شد که روایی صوری و محتوایی آن به تایید 17 تن از متخصصان مدیریت ورزشی رسید و روایی سازه آن با تحلیل عاملی تاییدی مورد بررسی و تایید قرار گرفت- نتایج آن در شکل و جدول یک گزارش شده است. پایایی پرسشنامه نیز در یک مطالعه مقدماتی با 30 آزمودنی و با آلفای کرونباخ 85/0 محاسبه شد. برای تحلیل داده­ها از روش­های آماری توصیفی مانند جدول توزیع فراوانی، نمودار، فراوانی، درصد و روش­های آماری استنباطی از جمله کلموگروف اسمیرنف، تحلیل عاملی تاییدی و اکتشافی با چرخش واریمکس و با استفاده از دو نرم افزار اس پی اس اس نسخه 20 و آموس گرافیک استفاده شد. شایان ذکر است نتایج آزمون کلموگروف – اسمیرنف نشانگر 256/0= p-value و 381/2=z است. با توجه به این که سطح معناداری بیشتر از 05/0 است، می­توان نتیجه گرفت که داده­ها دارای توزیع طبیعی هستند.

 

 

 

 

 

یافته­های پژوهش

جدول 1:  اطلاعات جمعیت شناسی نمونه­ها

جنسیت(نفر)

سطح تحصیلات (تعداد نفرات)

وضعیت استخدام

رتبه علمی (تعداد نفرات)

مرد

زن

لیسانس و پایینتر

فوق لیسانس

دکتری

رسمی

پیمانی

قراردادی

استادیار

دانشیار و بالاتر

مربی و سایر

178

72

68

113

69

96

91

63

50

17

183

محل تدریس یا خدمت

شغل

سابقه خدمت

فدراسیون

دولتی

آزاد

هیات علمی

مدیر فدراسیون و سایر

تا 5 سال

6-10 سال

بیشتر از 10 سال

105 نفر

95 نفر

50 نفر

100 نفر

150 نفر

108 نفر

92 نفر

50 نفر

                           

نتایج جدول 1، اطلاعات جمعیت شناختی نمونه­ها را در متغیرهای جنسیت، سطح تحصیلات، وضعیت استخدام، رتبه علمی، محل تدریس یا خدمت، شغل و سابقه خدمت نشان می­دهد.

 

شکل 1: نتایج روایی سازه پرسشنامه توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی

جدول 2:شاخص­های برازش برای بررسی روایی سازه پرسشنامه توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی

شاخص برازش

میزان

ملاک

تفسیر

مطلق

x2

325/169 با درجه آزادی 71

38/2= x2  بین 1تا 3

برازش مطلوب

p value

17/0

بیشتر از05/0

برازش مطلوب

شاخص نیکویی برازش

91/0

بیش از90/0

برازش مطلوب

تطبیقی

شاخص توکر- لویس(TLI)

93/0

بیش از90/0

برازش مطلوب

شاخص برازش بنتلر- بونت(BBI)

91/0

بیش از90/0

برازش مطلوب

شاخص برازش تطبیقی(CFI)

94/0

بیش از90/0

برازش مطلوب

مقتصد

ریشه میانگین مربعات خطای برآورد(RMSEA)

001/0

کمتر از05/0

برازش مطلوب

شاخص برازش مقتصد هنجار شده(PNFI)

14/0

بیشتر از05/0

برازش مطلوب

 

با توجه به نتایج مندرج در شکل 1 و جدول 2 که نشان دهنده بارعاملی بیش از 3/0 برای همه گویه­هاست و معنادار بودن هر سه شاخص برازش مطلق، تطبیقی و مقتصد، می­توان نتیجه گرفت که روایی سازه پرسشنامه توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های وزشی تایید شده و همه سئوالات پرسشنامه برای تحلیل­های بعدی مورد استفاده قرار می­گیرد.

 

جدول3: نتایج آزمون بارتلت و کیسر – می یر و اوکلین

پیش فرض

مقدار

مقدار کیسر – می یر و اوکلین(کفایت حجم نمونه)

72/0

آزمون کرویت بارتلت

مقدار مجذور کای

82/236

درجه آزادی

124

سطح معناداری

001/0

 

همانگونه که نتایج جدول 3 نشان می­دهد، با توجه به اینکه ضریب کیسر – می یر و اوکلین بیشتر از 7/0     می­باشد، اندازه نمونه­ها برای تحلیل عاملی مناسب است. همچنین، با توجه به اینکه  میزان آزمون بارتلت از 05/0 کوچکتر است، بنابراین گویه­ها ارتباط معنی داری برای فراهم کردن یک مبنای معقول برای تدوین مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی را دارند. به بیان دیگر، تحلیل عاملی برای شناسایی ساختار عاملی تدوین مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی مناسب است.

جدول4: نتایج بررسی سهم واریانس هر یک از مولفه­ها در مدل توسعه ورزشی برای همه در فدراسیون­های ورزشی

آلفای کرونباخ

درصد واریانس هر عامل

بارعاملی

گویه

 

عامل

81/0

 

22/4

 

782/0

پیش بینی بخش ورزش برای همه در ساختار تشکیلاتی فدراسیون های ورزشی

S1

مدیریتی

823/0

توجه به فعالیت رشته های ورزشی در بین سنین مختلف

S2

736/0

ایجاد رویکرد توجه همزمان به ورزش همگانی و قهرمانی در رشته های مختلف

S3

738/0

تدوین برنامه های همگانی شدن رشته های مختلف ورزشی در فدراسیون ها و وزارت ورزش و جوانان

S4

742/0

تشکیل شورای ورزش همگانی در فدراسیون ها

S5

681/0

بازنگری در ترکیب شورای ورزش همگانی وزارت ورزش و جوانان با رویکرد بهره مندی از مدیران فدراسیون ها و متخصصان

S6

671/0

تفکیک بودجه قهرمانی و همگانی فدراسیون ها

S7

73/0

31/6

852/0

برگزاری جشنوارهای تفریحی در رشته های مختلف ورزشی

S8

تفریحی

816/0

طراحی الگوهای تفریحی و نشاط آور در رشته های مختلف ورزشی

S9

747/0

تشکیل اتاق فکر در فدراسیون ها برای تولید روش های جذاب کردن رشته های مختلف ورزشی با همکاری نهادهای مربوطه مانند شهرداری ها و .....

S10

729/0

ارائه خدمات ورزشی رشته های مختلف در خانه های سالمندان

S11

681/0

توسعه فعالیت رشته های مختلف ورزشی با رویکرد تفریحی در بوستان ها

S12

87/0

37/6

593/0

ارائه تسهیلات  رایگان در بوستان ها به فعالیت ها ی ورزشی خانوادگی

S13

خانواده و دوستان

862/0

تجهیز بوستان ها به اقلام ورزشی رشته های مختلف ورزشی

S14

871/0

ارائه خدمات ورزشی به خانواده ها و سالمندان (پدر بزرگ ها و مادربزرگ ها) در باشگاه های ورزشی

S15

883/0

ارائه تسهیلات ویژه به دوستانی که به طور گروهی در رشته های مختلف ورزشی شرکت می کنند

S16

816/0

خارج کردن انحصار فعالیت رشته های مختلف ورزشی از باشگاه ها وگسترش آن در خارج از باشگاه­ها به ویژه بوستان ها و فضای آزاد

S17

76/0

57/4

741/0

بهرمندی از روش های آموزشی نوین و نشاط آور در رشته های مختلف ورزشی

S18

آموزشی

764/0

ابداع قوانین، مهارت ها و شیوه های تفریحی در کنار روش های آموزشی قهرمانی در رشته های مختلف ورزشی

S19

910/0

ترکیب موسیقی با رشته های مختلف ورزشی

S20

798/0

برگزاری دوره های آشنایی با بعد همگانی رشته های مختلف ورزشی

S21

849/0

ترتیب مربیان متخصص در بعد همگانی رشته های مختلف ورزشی

S22

74/0

28/3

914/0

تولید فیلم های آموزشی رشته های مختلف ورزشی

S23

رسانه­ای

817/0

پخش بخش های تفریحی رشته های مختلف ورزشی از رسانه ها

S24

795/0

اختصاص یکی از روزهای سال در صدا و سیما به منظور ترویج و توسعه رشته های مختلف ورزشی

S25

918/0

تغیر در نگرش صدا و سیما از توجه صرف به بعد قهرمانی به بعد همگانی رشته های مختلف ورزشی

S26

793/0

توسعه محصولات ورزشی- تفریحی قابل پخش از تلویزیون

S27

75/0

89/2

 

شناسایی و نظام مند کردن داوطلبان حوزه ورزش همگانی با تاکید بر فعالیت در فدراسیون ها

S28

داوطلبی

 

اجرای آموزشی های رایگان رشته های مختلف ورزشی در نقاط مختلف

S29

 

ارائه مشاوره های رایگان توسط داوطلبین به منظور ترویج رشته های مختلف ورزشی

S30

 

ارائه آموزش رشته های مختلف ورزشی توسط داوطلبان در بوستان­ها، مدارس، دانشگاه ها، شرکت ها و کارخانجات متقاضی

S31

82/0

75/6

771/0

ترویج فرهنگ ورزش برای سلامت و تندرستی

S32

فرهنگی و اجتماعی

921/0

ترویج ورزش خانوادگی

S33

619/0

کاهش دیدگاه منفی برای مشارکت بانوان در فعالیت های ورزشی در برخی مناطق کشور

S34

827/0

افزایش باور ورزش به عنوان یک ضرورت زندگی در افراد جامعه

S35

816/0

بهره مندی از ورزش برای پیشگیری و درمان برخی از بیماری ها

S36

782/0

ترویج فرهنگ با هم ورزش کردن

S37

743/0

تردد با لباس ورزشی رشته های مختلف در مسیر خانه تا ورزشگاه

S38

643/0

تهیه و تکثیر بروشور و تراکت در بعد همگانی رشته های مختلف ورزشی

S39

86/0

49/5

628/0

ترتیب ناظران حرفه ای برای نظارت بر همگانی شدن رشته های مختلف ورزشی در فدراسیون­ها

S40

ارزیابی و کنترل

589/0

تغییر در شاخص های ارزیابی بخش همگانی فدراسیون ها توسط وزارت

S41

581/0

نظارت هدفمند بر هزینه کرد اعتبارات ورزش همگانی در فدراسیون ها

S42

572/0

خارج کردن تخصیص اعتبارت بخش همگانی فدراسیون های ورزشی از بخش رقابتی به تفریحی

S43

539/0

کاهش اعتبارات همگانی فدراسیون های غیرفعال در حوزه همگانی

S44

79/0

82/5

794/0

نظام مند کردن تخصیص اعتبارات ورزش همگانی به فدراسیون های ورزشی بر مبنای تاکید بر ورزش برای همه

S45

انگیزش

781/0

تغییر رویکرد هزینه کرد اعتبارات ورزش همگانی از برگزاری رویدادها به سایر فعالیت ها مانند بخش آموزش و تفریحی

S46

723/0

ارائه تخفیف به ثبت نام های گروهی و خانوادگی در باشگاه های ورزشی

S47

629/0

رایگان شدن ثبت نام در خانه های رشته های مختلف ورزشی به منظور انجام ورزش برای سلامتی و تندرستی

S48

612/0

ارائه اقلام ورزشی رشته های مختلف ورزشی به افرادی که به طور خانوادگی در ورزشگاه ها به منظور حفظ سلامتی و تندرستی ورزش می کنند

S49

839/0

ارائه تسهیلات ویژه به مربیان فعال در توسعه همگانی رشته های مختلف ورزشی

S50

81/0

35/4

768/0

نام گذاری یک روز در تقویم سالانه کشور به نام رشته های مختلف ورزشی

S51

یادبودها و ارزش­ها

734/0

نام گذاری یک روز از ایام سال به نام قهرمانان نخبه ورزشی در فدراسیون های ورزشی

S52

637/0

نام گذاری یک روز از ایام سال به نام مربیان برجسته  در فدراسیون های ورزشی

S53

558/0

نام گذاری یک روز از ایام سال به نام داوران برجسته  در فدراسیون های ورزشی

S54

532/0

نام گذاری یک روز از ایام سال به نام پیشکسوتان برجسته  در فدراسیون های ورزشی

S55

756/0

نام گذاری یک روز از ایام سال به نام مدیران برجسته  در فدراسیون های ورزشی

S56

742/0

نام گذاری یک روز از ایام سال به نام افراد تحصیل کرده برجسته در فدراسیون های ورزشی

S57

83/0

74/5

723/0

برگزاری مسابقات و جشنواره های خانوادگی در سطوح استان و ملی

S58

جشنواره­ها

639/0

تدوین قوانین و مقررات جدید متناسب با سنین مختلف در رشته­های مختلف ورزشی

S59

621/0

برگزاری مسابقات محلات با همکاری شهرداری ها برای افراد غیر قهرمان

S60

613/0

برگزاری مسابقات ویژه خانواده کارگران و کارمندان با هماهنگی وزارت کار و سایر   نهادهای مسئول دولتی و غیر دولتی

S61

607/0

برگزاری مسابقات ابداعی برای رده های سنی بزرگسالان و سایر رده­های سنی

S62

582/0

برگزاری مسابقات ورزشی ویژه با حضور پدران و مادران در روز پدر و مادر

S63

579/0

برگزاری لیگ های خانوادگی در رشته­های مختلف ورزش

S64

 

جدول 4، مقادیر ویژه واریانس عامل­ها را نشان می­دهد. توان پیشگویی این عوامل بر اساس مجموع درصد واریانس تجمعی عامل­ها برابر با 79/55 درصد است. بنابراین برای تدوین مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی، 11 عامل مدیریت، تفریحی، خانواده و دوستان، آموزشی، رسانه­ای، داوطلبی، فرهنگی و اجتماعی، ارزیابی و کنترل، انگیزش، یادبودها و ارزش­ها و جشنواره­ها شناسایی شدند.

 

 

شکل 2: مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی

 

جدول 5: شاخص­های برازش مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی

شاخص برازش

میزان

ملاک

تفسیر

مطلق

x2

489/173 با درجه آزادی 83

09/2= x2  بین 1تا 3

برازش مطلوب

p value

12/0

بیشتر از05/0

برازش مطلوب

شاخص نیکویی برازش

92/0

بیش از90/0

برازش مطلوب

تطبیقی

شاخص توکر- لویس(TLI)

94/0

بیش از90/0

برازش مطلوب

شاخص برازش بنتلر- بونت(BBI)

93/0

بیش از90/0

برازش مطلوب

شاخص برازش تطبیقی(CFI)

95/0

بیش از90/0

برازش مطلوب

مقتصد

ریشه میانگین مربعات خطای برآورد(RMSEA)

001/0

کمتر از05/0

برازش مطلوب

شاخص برازش مقتصد هنجار شده(PNFI)

16/0

بیشتر از05/0

برازش مطلوب

با توجه به نتایج مندرج در شکل 1 و جدول 5 که نشان دهنده بارعاملی بیش از 3/0 برای همه گویه­هاست و معنادار بودن هر سه شاخص برازش مطلق، تطبیقی و مقتصد، لذا می­توان نتیجه گرفت که مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های وزشی از برازش مطلوب برخوردار است.

بحث و نتیجه گیری

هدف از پژوهش حاضر، تدوین مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی بود. در این راستا یافته­های پژوهش نشان داد یکی از عوامل موثر در توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی عامل مدیریتی است که نتایج پژوهش با یافته­های مهدی­زاده و همکاران (2013)، چن و همکاران (2013)، بائومان (2011)و زید و همکاران (2011) که در پژوهش­های خود به عامل مدیریت جهت توسعه ورزش و ورزش همگانی در کشور­های مختلف دست یافته بودند، همخوانی دارد. به منظور استقرار، بهبود وضعیت عملکرد و ظهور ایده­های نو در ورزش کشور به نظر می­رسد قبل از هر اقدامی ضروری است مدیریت حوزه ورزش به این باور برسد که اگر عزم، اراده و خواست آن­ها وجود نداشته باشد، توسعه مطلوب و بهینه در این حوزه    به­وجود نخواهد آمد. در این راستا با توجه به این که فدراسیون­های تحت پوشش معاونت ورزش قهرمانی عمده فعالیت خود را در حوزه قهرمانی و به ویژه حضور موفق در مسابقات قهرمانی قاره­ای، جهانی، المپیک و بازی­های آسیایی متمرکزه کرده­اند و نسبت به چنین فعالیت­هایی تاکید دارند، به نظر می­رسد چنین تفکری موجب شده است، فدراسیون­های مزبور از توجه به همگانی شدن ورزش رشته خود غافل شوند. لذا برای برون رفت از چنین وضعیتی ضروری است وزارت ورزش و جوانان نسبت به همگانی شدن رشته­های مختلف ورزشی به ویژه در رشته­های تحت مدیریت معاونت ورزش قهرمانی و حرفه­ای آیین­نامه­های مورد نیاز را تدوین و به فدراسیون­ها ابلاغ نماید. در صورت وجود آیین­نامه­های مورد نیاز، تکلیف بعد همگانی رشته­های مختلف ورزشی برای فدراسیون­های شفاف و معین خواهد شد. از این رو توصیه می­شود فدراسیون­های ورزشی نسبت به پیش بینی کمیته توسعه ورزش برای همه در ساختار تشکیلاتی اقدام نمایند و اعتبارات ورزش قهرمانی و همگانی را تفکیک و در محل خود هزینه نمایند. در این راستا از آنجا که وزارت ورزش و جوانان معادل 10 درصد از اعتبارات فدراسیون­ها را برای توسعه همگانی رشته­های ورزشی اختصاص داده است، نظارت بیشتر بر هزینه کرد آن­ها اعمال تا این اعتبارات در راستای توسعه همگانی شدن ورزش هزینه شود.

یافته­های پژوهش مبین این است که دومین عامل موثر در توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی، عامل تفریحی است که نتایج پژوهش با یافته­های آچینی و همکاران (2011) و کمیسیون اروپا (2016) که در پژوهش­های خود به عامل تفریحی و نشاط­آور بودن ورزش جهت توسعه ورزش و ورزش همگانی در   کشور­های مختلف دست یافته بودند، همخوانی دارد. از آنجا که فدراسیون­های ورزشی تحت مدیریت معاونت ورزش قهرمانی وزارت ورزش و جوانان اهم فعالیت خود را به برگزاری رقابت­ها و مسابقات ورزشی معطوف داشته اند و بیشتر برنامه­های خود را برای کسب پیروزی در میادین ملی و بین­المللی صرف می­کنند، به طور طبیعی باشگاه­ها و کلاس­های آموزشی به منظور پیروز شدن در رقابت­های مختلف فعالیت­های خود را به  گونه­ای سازماندهی می­کنند تا ورزشکاران با انجام تمرینات سنگین، دشوار و حرفه­ای و وطاقت فرسا زمینه پیروز شدن خود را در رقابت­های مختلف مهیا کنند. چنین رویکردی با تفریحی بودن این گونه رشته­های ورزشی در تضاد است. از این رو توصیه می­شود به منظور ایجاد بستر مناسب جهت توسعه بعد تفریحی   رشته­های مختلف ورزشی مدیران و دست­اندرکاران فدراسیون­های ورزشی برگزاری جشنواره­های ورزشی تفریحی، تشکیل اتاق فکر به منظور خلق ایده­های جدید برای جذاب­ترین کردن رشته­های مختلف ورزشی، ارائه خدمات ورزشی– تفریحی به سالمندان در بوستان­ها و حتی خانه­های سالمندان اقدام نمایند.

یافته­های پژوهش بیانگر این است که سومین عامل موثر در توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی، عامل خانواده و دوستان است که نتایج پژوهش با یافته­های بائومان (2011) که در پژوهش خود به عامل     هم­سن­وسالان و دوستان جهت توسعه ورزش دست یافته بود، همخوانی دارد.  یکی از عوامل محیطی تاثیرگذار برای مشارکت در فعالیت­های اجتماعی، فرهنگی، و ورزشی داشتن همراه و همدم با تفکرات و ایده­های همسطح با هر فردی است. از آنجا که در سال­های اخیر فناوری­ اطلاعات و ارتباطات و شبکه­های مجازی منجر به از هم گسیختن استحکام خانواده­ها شده است(عندلیب، 1393)، به نظر می­رسد در صورتی که در رشته­های مختلف ورزشی راهکارها و انگیره­های لازم برای با هم ورزش کردن هم سن و سالان، فرزندان و خانواده­ها با یکدیگر فراهم شود، تعداد افراد علاقه­مند به رشته­های مختلف ورزشی می­تواند افزایش پیدا کند. از این­رو، برای تحقق این عامل توصیه می­شود تسهیلات رایگان رشته­های مختلف ورزشی در بوستان­ها، ارائه خدمات ورزشی به ورزش کنندگان به صورت خانوادگی، تخفیف مناسب برای ثبت نام کنندگان به صورت خانوادگی و چند دوست با یکدیگر، از محل اعتبارات 10 درصد اعتبارات ورزش همگانی رشته­های مختلف ورزشی ارائه شود.

یافته­های پژوهش مبین این است که چهارمین عامل در مدل ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی، عامل داوطلبی است که نتایج پژوهش با یافته­های صفاری و همکاران (2013)، سمیع نیا و همکاران (1392) و هیلتن (2013) که در یافته­های خود به نیروهای انسانی و داوطلب برای توسعه ورزش و ورزش همگانی اشاره کرده بودند، همخوانی دارد. توسعه ورزش در رشته­های مختلف در بعد همگانی مستلزم منابع انسانی به تعداد کافی است. منابع انسانی با فعالیت در حوزه­های مختلف می­توانند بخشی از اهداف، وظایف و امور فدارسیون­های ورزشی را انجام دهند که با تجمیع آن­ها بخش عمده­ای از اهداف فدارسیون­های ورزشی تحقق پیدا می­کند. از سویی دیگر، با توجه به این که بسیاری از امور فدراسیون­های ورزشی متکی بر منابع انسانی داوطلب است، ضروری است اهمیت ساماندهی بیشتر در امور منابع انسانی داوطلب انجام شود. همچنین، توسعه بعد همگانی ورزش با رویکرد منابع انسانی داوطلب در فدارسیون­های ورزشی پایه­ریزی شود. از این­رو، توصیه می­شود داوطلبان علاقه­مند جهت فعالیت در رشته­های مختلف ورزشی شناسایی و با ارائه آموزش­های مختلف و توانمند ساختن آن­ها زمینه فعالیت چنین نیروهای انسانی را در رشته­های مختلف ورزشی از جمله اطلاع رسانی از رشته­های مختلف ورزشی به افراد بیشتری از جامعه در اماکن مختلف از جمله بوستان­ها، مدارس، دانشگاه­ها، کارخانجات و شرکت­های مختلف و ارائه مشاوره­های رایگان به شهروندان، زمینه پرداختن آنان به ورزش در رشته­های مختلف ورزشی را فراهم آورند.

نتایج پژوهش نشان داد پنجمین عامل در مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی عامل انگیزش است که یافته­های تحقیق با نتایج پژوهش رودی و همکاران (2015) و صفاری و همکاران (2103) همخوانی دارد. همگانی و عمومی شدن فرهنگ ورزش کردن در رشته­های مختلف ورزشی به ویژه در ابتدای شروع بعد همگانی آن­ها مستلزم ایجاد انگیزه­های مختلف برای مشارکت حداکثری افراد در ورزش کردن است. در این مورد تجربه­ای در کشور وجود دارد که هر هفته در یکی از شهرهای کشور همایش راهپیمایی خانوادگی  برنامه­ریزی و اجرا می­شود که این گونه همایش­ها مردم را با انگیزه­های مختلف مانند اهدای خودرو و جوایز مختلف و همچین پخش تلویزیونی به راهپیمایی فرا می­خوانند. از آنجا که برای این گونه فعالیت­ها در کشور هزینه­های زیادی انجام می­شود و استمرار آن در شهرهای مختلف با چالش­های جدی می­تواند مواجه شود، توصیه می­شود مدیران ورزش کشور اعتبارات هزینه شده در این گونه همایش­ها را با تشکیل کارگروه­های مختلف و مطالعه­ای دقیق ساماندهی کنند و آن اعتبارات را به سمت توسعه بعد همگانی رشته­های مختلف ورزشی هدایت نمایند و به طور نظام­مند افراد بیشتری را برای فعالیت در رشته­های مختلف ورزشی هدایت کنند. در این راستا پیشنهاد می­شود وزارت ورزش و جوانان به طور نظامند 10 درصد اعتبار همگانی فدراسیون­های ورزشی را در جهت توسعه همگانی رشته­های ورزشی بر مبنای برنامه­های مشخص و مستمر سالانه اختصاص دهند و بر هزینه کرد آن­ها در بعد همگانی رشته­های مختلف نظارت داشته باشند. همچنین، توصیه می­شود فرهنگ ورزش برای همه از قالب مسابقات خارج و 10 درصد اعتبارات همگانی فدراسیون­های ورزشی در بعد فعالیت­های آموزشی و تفریحی رشته­های مختلف هزینه شود. همچنین، ارائه تسهیلات ویژه به مربیان رشته­های مختلف فعال در بعد همگانی و اهدای اقلام ورزشی به افرادی که به طور خانوادگی در    رشته­های مختلف ورزشی حضور دارند، از موارد تاثیرگذار برای ایجاد انگیزه در بعد نیروی انسانی فنی و همچین شهروندان علاقه­مند برای حضور در رشته­های مختلف ورزشی است.

یافته­های پژوهش نشان داد ششمین عامل در مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی یاد بودها و ارزش­هاست که نتایج پژوهش با یافته­های کمیسیون اروپا (2016) و آچینی و همکاران (2011) همخوانی دارد. فرهنگ حاکم بر ورزش نشات گرفته از ارزش­هاست. در این مورد می­توان به جایگاه ویژه مرحوم پهلوان تختی اشاره کرد که بعد از گذشت سال­ها از فوت وی به دلیل تفکرات و عملکردی انسانی و پهلوانی ایشان جایگاه ویژه­ای در بین ورزشکاران، شهروندان و مدیران ورزشی دارد(کشاورز و همکاران، 1388). از سویی دیگر، بسیاری از ورزشکاران نخبه کشور که در بازی های المپیک موفق به کسب مدال می­شوند، علاقه­مندان زیادی را به دست آورده اند و الگوی مناسبی برای پیشرفت در ورزش به ویژه برای جوانان محسوب می­شوند. همچنین، در بسیاری از رشته­های مختلف ورزشی برخی از مربیان، داوران، مدیران و ورزشکاران محبوبیت زیادی دارند. در این­راستا به منظور بهره­مندی از شهرت و محبوبیت چنین ورزشکارانی توصیه می­شود در فدراسیون­های ورزشی یک روز از ایام سال را به نام این افراد در تقویم سالانه خود نام گذاری کنند و   فعالیت­های آموزشی و رویدادهای متعددی را به یادبود آن­ها انجام دهند تا با توجه به جایگاه آن­ها در بین افراد جامعه، شهروندان متعددی را به رشته­های مختلف جدب کنند. همچنین، توصیه می­شود پیشنهادی به شورای عالی انقلاب  فرهنگی ارائه گردد تا در تقویم سالانه کشور یک روز را به نام رشته­های مختلف ورزشی به ویژه رشته­های مختلف ورزشی موفق و پر طرفدار نام گذاری کنند تا شهروندان ایرانی به اهمیت ورزش و ورزش کردن بیشتر پی­ببرند.

هفتمین عامل در مدل توسعه ورزش برای همه در فدارسیون­های ورزشی عامل آموزش است که نتایج پژوهش با یافته­های شعبانی و همکاران (1393)، سمیع نیاو همکاران (1392)، صفاری و همکاران (2013) و بائومان (2011) همخوانی دارد. رشته­های مختلف ورزشی شرکت کننده در مسابقات المپیک، بازی های آسیایی و مسابقات جهانی و سایر مسابقات بین­المللی به دلیل این که ماهیت رقابتی و قهرمانی دارند، مستلزم یک سری آموزش­های خاص، سنگین و پیچیده و طاقت فرسا برای موفقیت در آن مسابقات هستند. اما در بعد همگانی رشته­های مختلف ورزشی ضروری است فدراسیون­های ورزشی و مربیان از روش­های آموزشی خاصی استفاده کنند تا ورزشکاران در هنگام ورزش کردن متحمل فشارهای جسمانی زیاد نشوند و از ورزش کردن لذت ببرند. همچنین، فدارسیون­های ورزشی مربیان ویژه­ای را تربیت کنند تا بیشتر در بعد ورزش برای همه فعالیت کنند و در جهت جذاب کردن رشته­های ورزشی خود فعالیت داشته باشند. به علاوه، توصیه می­شود فدراسیون­های ورزشی با کمک متخصصان علوم تربیتی از روش­های نوین یاددهی و یادگیری استفاده کنند و یادگیری    رشته­های مختلف ورزشی را جذاب­تر و با نشاط­تر نمایند. در این مورد ابداع قوانین و مقررات و تغییر در برخی از قوانین و مقررات رشته­های مختلف ورزشی در راستای با نشاط کردن رشته­های مختلف ورزشی توصیه می­شود. همچنین، استفاده از ترکیب ورزش و موسیقی در برخی از رشته­های ورزشی مانند ایروبیک، ژیمناستک و رشته­های رزمی مانند وشو و تکواندو راهکار مناسبی می­تواند باشد.

هشتمین عامل در توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی عامل فرهنگی و اجتماعی است که نتایج پژوهش با یافته­های روزبهانی و همکاران (1393)، مهدی­زاده و همکاران (1393)، صفاری و همکاران (2013)، چن (2011) و آچینی و همکاران (2011) که در یافته­های خود به عوامل اجتماعی و فرهنگی دست یافته بودند، همخوانی دارد. برای نهادینه کردن هر موردی در یک جامعه ضروری است، ابتدا فرهنگ آن در جامعه رواج داده شود. وقتی به موضوع ورزش که یک مقوله فرهنگی است به طور فرهنگی پرداخته شود، می­توان اجتماعی شدن آن را در جامعه انتظار داشت. پس برای آن که بتوان از عامل فرهنگی و اجتماعی برای همگانی شدن و توسعه رشته­های مختلف ورزشی استفاده کرد، توصیه می­شود از مواردی مانند تردد با لباس ورزشی در مسیر باشگاه و منزل، اطلاع رسانی بیشتر از تاثیر ورزش در کاهش بیماری­های گوناگون و ایجاد تصویر مثبت از پرداختن بانوان به ورزش استفاده بهینه­تری شود.

نهمین عامل در توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی عامل رسانه­ای است که یافته­های تحقیق با نتایج پژوهش صفاری و همکاران (2013) که در پژوهش خود به عامل رسانه­ها در الگوی ورزش همگانی ایران دست یافته بودند، همسوست. درهزارۀ سوم رسانه­ها به ویژه رسانه­های دیداری– شنیداری سهم عمده­ای در زندگی روزانه افراد جامعه دارند. همچنین، در کشور رسانه ملی به دلیل اقبال عمومی از رشته فوتبال وقت زیادی برای پرداختن و نمایش مسابقات آن اختصاص داده است؛به طوری که برای مسابقات فوتبال لیگ باشگاه­های اروپایی، مسابقات قهرمانی اروپا، کوپه آمریکا و مسابقات جهانی میلیون­ها دلار هزینه می­کند. به طور حتم صرف چنین هزینه­های سرسام­آور و اختصاص مدت زمان زیاد به این رشته ورزشی مانع بسیار بزرگی برای پرداختن رسانه ملی به بعد همگانی رشته­های مختلف ورزشی است. از این­رو، به نظر می­رسد رسانه ملی رسالت اصلی خود را در ترویج بعد همگانی رشته­های مختلف ورزشی ایفا نمی­کند. لذا توصیه   می­شود کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی با تشکیل کارگروهی متشکل از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، وزارت ورزش و جوانان، فدراسیون­های ورزشی، متخصصان دانشگاهی و صدا و سیما نسبت به تدوین قانون اختصاص مدت زمان معینی برای پخش برنامه­های توسعه ورزش همگانی در رشته­های مختلف ورزشی از  صدا و سیما اقدام و برای اجرا به صدا و سیما ابلاغ کنند. از سویی دیگر، به عنوان یک راهکار موقت و کوتاه مدت تهیه فیلم­های آموزشی جذاب با همکاری فدراسیون­های ورزشی و صدا و سیما جهت پخش از برنامه­های ورزشی صدا و سیما توصیه می­شود.

دهمین عامل در مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی عامل جشنواره­هاست که یافته­های تحقیق با نتایج پژوهش آچینی و همکاران (2011) و کمیسیون اروپا (2016) همخوانی دارد. یکی از راه­های جذب افراد برای ورزش کردن ایجاد بستر مناسب با برنامه­ریزی و سازماندهی فعالیت­ها و اقدامات مختلف اجتماعی و گروهی است؛ به طوری که در حال حاضر بسیاری از این گونه اقدامات در قالب مسابقات ملی، بین­المللی و جشنواره­ها در بسیاری از کشورها در حال برگزاری است. برگزاری چنین رویدادهایی منجر     می­شود که افراد با فرهنگ­ها و افکار و عقاید و سنت­های مختلف به دور هم جمع شوند و اقدام به فعالیت بدنی نمایند، اما در رشته­های مختلف ورزشی بیشتر به بعد قهرمانی و حرفه­ای رشته­های ورزشی پرداخته    می­شود. لذا برای برون رفت از این رویکرد در رشته­های مختلف ورزشی توصیه می­شود برای توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی برگزاری مسابقات و جشنواره­های خانوادگی در سطوح استانی و ملی، تدوین قوانین و مقررات جدید متناسب با سنین مختلف در رشته­های مختلف ورزشی، برگزاری مسابقات محلات با همکاری شهرداریها برای ورزشکاران غیر قهرمان، برگزاری مسابقات ویژه خانواده کارگران و کارمندان با هماهنگی وزارت کار و سایر نهادهای مسئول دولتی و غیر دولتی، برگزاری مسابقات ورزشی ویژه با حضور پدران و مادران در روز پدر و مادر  و برگزاری لیگ­های خانوادگی در رشته­های مختلف ورزشی مورد توجه قرار گیرد.

آخرین عامل در مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی عامل کنترل و ارزیابی است که   یافته­های تحقیق با نتایج پژوهش بیلی و همکاران (2011) و فدارسیون بین­المللی گلف (2016) همخوانی دارد.  به طور حتم بهترین برنامه­ها زمانی به اهداف خود دست خواهند یافت که با ابزار مناسب کنترل و ارزیابی شوند. در مدل­های سنتی ارزیابی بیشتر از سنجه­های گذشته نگر استفاده می­شود(کشاورز و همکاران،1389)؛ به این معنا که در ابتدا برنامه­ها اجرا و پس از پایان، میزان تحقق آن اندازه­گیری می­شود(کاپلان و نورتن[13]،2004). لذا ضعف چنین نگرشی در ارزیابی این است که امکان اصلاح برنامه در صورت خطا وجود ندارد. برای غلبه بر چنین رویکردی در مدل­های نوین ارزیابی مانند کارت امتیازی متوازن علاوه بر سنجه­های گذشته نگر، از سنجه­های حال و آینده­نگر نیز استفاده می­شود(نیون[14]،2006). چنین ابزاری هر سازمانی را توانمند می­سازد تا میزان اجرا و تحقق اهداف را در هر لحظه کنترل و مشخص کند و در صورت وجود انحراف، امکان اصلاح آن وجود داشته باشد. از این رو توصیه می­شود مدیران معاونت ورزش همگانی وزارت ورزش و جوانان با    بهره­مندی از متخصصان کارت امتیازی متوازن، سنجه­های مناسب برای ارزیابی فعالیت­های ورزش برای همه فدراسیون­های ورزشی را تدوین و با استفاده از آن سنجه­ها، فعالیت فدراسیون­ها را به طور مستمر ارزیابی و بازخوردهای لازم و به هنگام را به آن­ها ارائه نمایند تا فدراسیون­های ورزشی کشور همگام با بعد قهرمانی در بعد توسعه همگانی رشته­های ورزشی خود فعالیت نمایند.

در پایان، یافته­های پژوهش نشان داد مدل توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی از برازش مطلوب برخوردار است که یافته­های پژوهش با نتایج پژوهش صفایی و همکاران (2013)، کمیسیون اروپا (2016)، فدراسیون بین­المللی گلف (2016)، چن و همکاران (2013) و هیلتن (2013) همسوست.  برای توسعه هر کشور و سازمانی داشتن الگو و مدل مناسب و متناسب با شرایط اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی آن کشور و آن سازمان ضروری است. همان طوری که مطالعه ادبیات پیشینه نشان داد بسیاری از کشورها برای توسعه ورزش کشور خود از الگوی خاصی استفاده می­کنند که استفاده از آن الگوها منجر به رونق ورزش در آن کشورها شده است. نکته مهم این است که هر چند الگوهای استفاده شده در سایر کشورها منجر به موفقیت ورزش در آن کشورها شده، اما نمی­توان پذیرفت که دقیقا آن مدل­ها در کشور ایران نیز کارآیی لازم را خواهند داشت، چرا که شرایط محیطی ایران از جمله در حوزۀ فرهنگ، اقتصاد، اجتماع، زیرساخت­ها، سیاست­ها با سایر کشورها متفاوت است. بنابراین برای رونق رشته­های مختلف ورزشی در بعد همگانی در ایران ضروری است از مدل متناسب با شرایط ایران استفاده شود. بر این اساس با توجه به این که مدل ارائه شده در پژوهش حاضر بر مبنای واقعیت ورزش ایران و شرایطی محیطی ایران تدوین شده و از برازش مطلوب برخوردار است، توصیه می­شود معاونت ورزش همگانی وزارت ورزش و جوانان به عنوان یکی از برنامه­ها و الگوهای خود برای توسعه ورزش برای همه در فدراسیون­های ورزشی از آن بهره مناسب ببرد و آن را جهت اجرا به فدراسیون­های ورزشی ابلاغ نماید.

 

 

  • منابع

    • روزبهانی، محبوبه؛ کامکاری، کتایون و میرزاپور، علی اکبر. (1393). "بررسی عوامل مؤثر بر موانع مشارکت زنان سالمند در فعالیت‌های ورزشی تفریحی استان البرز". مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش. 1(2): 33-42.
    • سجادی، سید نصرالله. (1388). مدیریت سازمان های ورزشی. تهران: انتشارات سمت
    • سمیع نیا، مونا؛ پیمانی زاد، حسین و جوادی­پور، محمد. (1392). "آسیب شناسی راهبردی ورزش همگانی در ایران و ارائه راهکارهای توسعه بر اساس مدلSWOT ".  مطالعات مدیریت ورزشی. 5(20): 221-238.
    • شعبانی، عباس و رضایی صوفی، مرتضی. (1393). "تحلیل محیطی ورزش همگانی". مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش. 1(4): 25-34.
    • کاپلان، رابرت اس و نورتون، دیوید پی. (2004). نقشه استراتژی (تبدیل دارایی های نامشهود به پیامدهای مشهود). حسین اکبری، امیر سلطانی و مسعود، ملکی. چاپ اول، انتشارات گروه پژوهشی صنعتی آریانا
    • کشاورز، لقمان و حاتمی، حمید. (1388). در کلاس معرفت تختی. چاپ اول، تهران: دانش پژوه
    • کشاورز، لقمان؛ حمیدی، مهرزاد، گودرزی، محمود؛ سجادی، سیدنصرالله (1389).تدوین نظام ارزیابی عملکرد کمیته ملی المپیک با رویکرد کارت امتیازی متوازن، پژوهش در علوم ورزشی، 29: 83-98.
    • کشاورز، لقمان و فراهانی، ابوالفضل. (1393). مدیریت سازمان­های ورزشی. انتشارات اندیشه­های حقوقی، صص 123-126.
    • مهدیزاده،رحیمه؛ اندام،رضا. (1393). "راهکارهای توسعه ورزش همگانی در دانشگاه ها". مطالعات مدیریت ورزشی.  6 (22): 15-38.
    • نیون، پل آر. (2006). ارزیابی متوازن- گام به گام؛ راهنمای طراحی و پیاده سازی. پرویز بختیاری، صنم اله قلی، آناهیتا خزاعی و شیما مشایخی. چاپ اول، تهران: نشر سازمان مدیریت صنعتی
    • وزارت ورزش و جوانان. (1395). فرازی از بیانات رهبری در خصوص ورزش همگانی.
      • Bailey, R., Collins, D., Ford, P. (2010). Participant development in sport: An academic review. The national coaching foundation, P: 1-20.
      • Chen, T. (2011)."Using Hybrid MCDM model for enhancing the participation of teacher in recreational sports".  Journal of  Decision Systems, (20)1, 33-49.
      • Chen,Y.W., Pei-Hsuan T., and Hu, Z. (2013). "Constructing Taipei City Sports Centre Performance Evaluation Model with Fuzzy MCDM Approach Based on Views of Managers". Mathematical Problems in Engineering, ID 138546, pp: 1-13.
      • European Commission. (2016). "The European model of sport consultation of document of DGX".
      • Hylton, K. (2013). Sport Development; Policy, Process and Practice. 3rd Ed, London: Routledge. P: 1-35.
      • International Olympic Committee.  (2015). Olympic Charter. Printing by, DidWeDoS.à.r.l.,  Lausanne, Switzerland, pp: 19 & 61.
      • Achini, M., Marchioni, M. (2011). Sport for all and social development. 14th World Conference on sport for all, BEIJING, p: 9.
      • Mull,R., Bayless. F., Kathryn .G, Jamieson, L. (2005). Recreational Sport Management. 3rd, Australia, Human  Kinetics.p:31.
      • Rhodris, L.J., Oliver, A., Faigenbaum, R.  , Rick, H., Mark, B. A., Deste Croix, C. A., et al. (2015). "Long-term the etic development – part 1: A pathway for all youth".  Journal of Strength and Conditioning Research, 29(5):1439–1450.
      • Saffari1, M., Ehsani1, M., Amiri, M., & Kozechian, H. (2013). "Designing the Model of Sport for All in Iran". Asian Social Science; 9 (2): 208-218.
      • The Association for International Sport for All. (2014). "Advancing the Global Sport for All Movement".
      • ·        The International Golf Federation. (2016). "Sport for all a development".
      • Baumann, W. (2011). "Laying foundation and developing leaders in sport for all". 14th World Conference on Sport for All, BEIJING, p: 15-16.
      • Zaid I., Sock Peng N., Shuling, H., Zhenni, L. (2011).  "Living  the legacy of the youth Olympic games: enhancing in –school and out of school opportunities for sports participation". 14th World Conference on sport for