مرتضی رجبی نژاد؛ سیدعلیرضا افشانی؛ علی روحانی
چکیده
ارزشها نهتنها در هدایت رفتارها و شکلدهی نگرشها نقش اساسی دارند، بلکه مبنای انتخابهای فردی و اجتماعی نیز به شمار میروند. هدف اصلی این تحقیق، اعتبارسنجی ابزار اندازهگیری ارزشها و اجرای میدانی آن در بین جوانان 18 تا 35 سال شهر یزد بود. پژوهش به روش کمی و با استفاده از طرح پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل جوانان 18 تا 35 سال ساکن ...
بیشتر
ارزشها نهتنها در هدایت رفتارها و شکلدهی نگرشها نقش اساسی دارند، بلکه مبنای انتخابهای فردی و اجتماعی نیز به شمار میروند. هدف اصلی این تحقیق، اعتبارسنجی ابزار اندازهگیری ارزشها و اجرای میدانی آن در بین جوانان 18 تا 35 سال شهر یزد بود. پژوهش به روش کمی و با استفاده از طرح پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل جوانان 18 تا 35 سال ساکن یزد بود که حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران معادل 472 نفر محاسبه شد. ابزار جمعآوری دادهها پرسشنامهای محققساخته بود که شامل دو بخش اصلی: ابعاد مختلف ارزشها و سؤالات زمینهای میباشد. پس از ارزیابی روایی و پایایی پرسشنامه از طریق (CVR-CVI، تحلیل عامل تاییدی و آلفای کرونباخ)، دادهها جمعآوری و تحلیلهای آماری با استفاده از نرمافزارهای SPSS و AMOS انجام شد. نتایج نشان داد که ابزار طراحیشده از نظر روایی و پایایی تایید شده و ابعاد مختلف ارزشها بهدرستی نمایانگر ویژگیهای ارزشهای جوانان یزدی هستند. همچنین، تحلیلها نشان داد که تفاوت معناداری بین ارزشهای جوانان بر حسب جنسیت و وضعیت تأهل وجود ندارد، در حالی که تحصیلات رابطه معناداری با تغییرات ارزشی داشت و نهایتا اینکه، رابطه معنیداری بین درآمد و ارزشها مشاهده نشد.
سعیده صادق زاده؛ علی روحانی؛ سیدعلیرضا افشانی
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف فهم چگونگی نقشآفرینی رسانهها در شکلگیری و تشدید شکاف نسلی در میان جوانان شهر یزد انجام شده است.
روش: مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر روش نظریه زمینهای صورت گرفت. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختیافته با ۲۰ جوان ۱۸ تا ۳۵ سال مجرد گردآوری شد. تحلیل دادهها در سه مرحلهی کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام ...
بیشتر
هدف: این پژوهش با هدف فهم چگونگی نقشآفرینی رسانهها در شکلگیری و تشدید شکاف نسلی در میان جوانان شهر یزد انجام شده است.
روش: مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر روش نظریه زمینهای صورت گرفت. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختیافته با ۲۰ جوان ۱۸ تا ۳۵ سال مجرد گردآوری شد. تحلیل دادهها در سه مرحلهی کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام گرفت که حاصل آن استخراج 182 مفهوم، 27 مقوله فرعی، 9 مقوله اصلی و یک مقوله هسته بود.
یافتهها: مقوله هسته پژوهش «دو جهان رسانهای در یک خانه» است که بیانگر استقرار همزمان دو نظام معنایی متفاوت در فضای خانواده است. یافتهها نشان دادند که رسانه های نوین با ایجاد تفاوت در الگوهای مصرف رسانهای، نگرشها و شیوههای ارتباطی میان والدین و فرزندان یزدی، زمینه شکلگیری تقابلهای نسلی را در خانواده فراهم میکنند. در این میان بیاعتمادی جوانان یزدی به رسانههای رسمی، گرایش بیشتر آنان به رسانههای نوین و تفاوت در تفسیر و ارزیابی پیامهای رسانهای به بروز تنشهای ارتباطی و فاصله عاطفی میان دو نسل منجر شده است. همچنین کنترل و محدودیتهای اعمال شده از سوی والدین در استفاده از رسانهها اغلب با مقاومت فرزندان همراه بوده و به تعمیق این فاصله دامن زده است.
نتیجهگیری: در مجموع یافتهها نشان میدهد که رسانهها نه تنها ابزار انتقال اطلاعات بلکه عرصهای برای بازتعریف هویت، ارزشها و روابط میان نسلی در خانواده هستند و میتوانند به تشدید یا بازتولید شکاف نسلی در بستر زندگی روزمره میان والدین و فرزندان یزدی بینجامند.
علی روحانی؛ سهیلا حاجی حیدری
دوره 18، شماره 46 ، اسفند 1398، ، صفحه 247-266
چکیده
فروش شبکهای از دو دهه قبل در ایران آغاز شد. هرچند این نوع تجارت از همان ابتدا مسائل فراوانی را برای کشور به وجود آورده بود و از فعالیت آنان جلوگیری شد، اما بااینحال در سالهای اخیر به شیوههای جدیدی ادامه فعالیت میدهد. پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد کیفی و بهرهمندی از روش مردم نگاری انتقادی تدوین شده است. در این روش، از رویکرد ...
بیشتر
فروش شبکهای از دو دهه قبل در ایران آغاز شد. هرچند این نوع تجارت از همان ابتدا مسائل فراوانی را برای کشور به وجود آورده بود و از فعالیت آنان جلوگیری شد، اما بااینحال در سالهای اخیر به شیوههای جدیدی ادامه فعالیت میدهد. پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد کیفی و بهرهمندی از روش مردم نگاری انتقادی تدوین شده است. در این روش، از رویکرد پنجگانه کارسپیکن بهره گرفته شده و سعی گردیده است با استفاده از مشاهده مشارکتی پنهان و همچنین مصاحبههای عمیق از تجربه افراد از حضور در شرکتهای بازاریابی شبکهای، پیامدهای مشارکت جوانان در این شبکهها مورد واکاوی و بررسی قرار گیرد. در طول پژوهش نیز سعی شد قابلیت اعتماد و اتکاپذیری پژوهش حفظ شود. همچنین ملاحظات بازاندیشانه نیز به کار گرفته شدند. یافتهها در قالب مفاهیم و مقولاتی چون سود و هزینه نامتوازن، حذف دو سویه سیستمی، تردیدهای فراخود، خلق فاصله با جامعه، آوار آرزوها، دغدغههای فرساینده، فرسایش امید و آرزو، آسیبپذیری عاطفی اعضا، کاریکاتوری بودن بازاریابی شبکهای و ... استخراج شدند. یافتهها در نهایت مورد بحث قرار گرفتند.
علی روحانی؛ عباس عسکری ندوشن؛ سعید کشاورزی
دوره 18، شماره 44 ، شهریور 1398، ، صفحه 237-256
چکیده
آرزوها، یکی از مفاهیم مهم اجتماعی هستند که پیامدهای اجتماعی متعددی در پی دارند، اما در بیشتر پژوهشهای جامعهشناسی مغفول ماندهاند و روانشناسان آن را علیرغم دلالتهای اجتماعی فراوان به ویژگیهای روانی تقلیل میدهند. در این مسیر، ضمن برشمردن دلایل اهمیت این مفهوم اجتماعی و نقش آن در شکلگیری جهتگیریهای اجتماعی کلی جامعه، ...
بیشتر
آرزوها، یکی از مفاهیم مهم اجتماعی هستند که پیامدهای اجتماعی متعددی در پی دارند، اما در بیشتر پژوهشهای جامعهشناسی مغفول ماندهاند و روانشناسان آن را علیرغم دلالتهای اجتماعی فراوان به ویژگیهای روانی تقلیل میدهند. در این مسیر، ضمن برشمردن دلایل اهمیت این مفهوم اجتماعی و نقش آن در شکلگیری جهتگیریهای اجتماعی کلی جامعه، پژوهشی گسترده با هدف شناسایی و ارزیابی آرزوها طراحی شد. برای این منظور ابتدا پژوهشی اکتشافی و مصاحبهمحور بر روی جوانان انجام گرفت و آرزوهای آنان در قالب 18 دسته مشخص گردید. سپس با انجام پیمایشی با نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای بر روی 2712 نفر از جوانان یزدی، میزان اهمیت هر دسته از آرزوها و اثرات متغیرهای ساختاری- جمعیتی شامل جنسیت، سن و رشته تحصیلی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد که آرزوهای خانوادهمحور مهمترین و آرزوهای سیاسی کماهمیتترین دسته از آرزوهای جوانان بودهاند. همچنین، اهمیت آرزوها برای دختران بیشتر از پسران بوده و عموماً با افزایش سن از میزان اهمیت آرزوها کاسته شده است. علاوه بر این، رشتههای تحصیلی جوانان نیز با برخی از دستههای آرزو رابطه معناداری داشته است. در نهایت، ضمن بحث در مورد آرزوهای مهم شناساییشده، زمینههای نیازمند به برنامهریزی و سیاستگذاری معرفی گردیده است.
علی روحانی؛ سمیه هاشمی؛ مسعود انبارلو
دوره 17، شماره 40 ، شهریور 1397، ، صفحه 241-264
چکیده
نوجوانان و جوانان در بیشتر نقاط جهان، مهمترین و کلیدیترین گروه جمعیتی هر کشوری محسوب میشوند. در کنار توسعه فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی، بسیاری از حوزههای رفتاری و اجتماعی آنها تغییر یافته است و در همین راستا بسیاری از ارزشها، هنجارها، عادات، منش، سبکهای زندگی و ویژگیهای آنان دگرگون شده است. بر این اساس، در این پژوهش ...
بیشتر
نوجوانان و جوانان در بیشتر نقاط جهان، مهمترین و کلیدیترین گروه جمعیتی هر کشوری محسوب میشوند. در کنار توسعه فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی، بسیاری از حوزههای رفتاری و اجتماعی آنها تغییر یافته است و در همین راستا بسیاری از ارزشها، هنجارها، عادات، منش، سبکهای زندگی و ویژگیهای آنان دگرگون شده است. بر این اساس، در این پژوهش سعی شد رابطه بین رسانههای دیداری خارجی و نظام ارزشهای نوجوانان و جوانان شهر شیراز با استفاده از رویکرد کمی و پیمایش اجتماعی مورد واکاوی قرار گیرد. در این پژوهش از نظریههای اینگلهارت، گربنر و بودریار استفاده شد. در مسیر پژوهش 389 نفر از نوجوانان و جوانان شهر شیراز بر اساس نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند و به سوالات پرسشنامه محققساخته پاسخ دادند که یافتهها با استفاده از رگرسیون تک متغیره مورد تحلیل قرار گرفتند. متغیر وابسته تحقیق، دستههای متفاوت و گستردهای از ارزشها شامل هشت دسته از ارزشهای بومی، ملی، جهانی، دینی، اقتصادی، علمی، اجتماعی/ فرهنگی و خانوادگی را دربر میگرفت. یافتههای تحقیق نشان داد که بین رسانههای دیداری خارجی با هر هشت دسته ارزش (بومی، ملی، جهانی، دینی، اقتصادی، علمی، اجتماعی/ فرهنگی و خانوادگی) رابطه معناداری برقرار است؛ به طوری که میزان ضریب بتای مشاهده رسانههای دیداری خارجی با ارزشهای ملی (276/0- :Beta)، دینی (414/0- :Beta)، خانوادگی (104/0- :Beta)، فرهنگی/ اجتماعی (251/0- :Beta) و علمی (104/0- :Beta) نشان میدهد که با افزایش استفاده از رسانههای دیداری خارجی، ارزشهای ذکر شده ضعیفتر میشوند. در مقابل، میزان ضریب بتای مشاهده رسانههای دیداری خارجی با ارزشهای بومی (157/0 :Beta)، جهانی (127/0 :Beta) و اقتصادی (130/0 :Beta) نشان میدهد که با افزایش استفاده از رسانههای دیداری خارجی، این ارزشهای تقویت مییابند. نتایج در پایان مورد بحث قرار گرفتند.
محمدتقی ایمان؛ علی روحانی
دوره 12، شماره 19 ، اردیبهشت 1392، ، صفحه 29-48
چکیده
امروزه در درون جوامع جدید، فرایند تمایز گزاری و «تمیز» سبکهای زندگی متفاوت بین افراد و گروهها، دیگر نه به وسیله پایگاه موروثی اجتماعی/اقتصادی/سیاسی، بلکه بیشتر بر اساس قدرت انتخاب در مصرف انواع کالاهای مادی و معنوی، صورت میگیرد. در این میان یکی از عواملی که موجب این قدرت انتخاب در مصرف میشود، مالکیت سرمایههای متفاوت ...
بیشتر
امروزه در درون جوامع جدید، فرایند تمایز گزاری و «تمیز» سبکهای زندگی متفاوت بین افراد و گروهها، دیگر نه به وسیله پایگاه موروثی اجتماعی/اقتصادی/سیاسی، بلکه بیشتر بر اساس قدرت انتخاب در مصرف انواع کالاهای مادی و معنوی، صورت میگیرد. در این میان یکی از عواملی که موجب این قدرت انتخاب در مصرف میشود، مالکیت سرمایههای متفاوت در فضای نابرابر اجتماعی است. افراد با داشتن سرمایههای متفاوت، به شیوههای متفاوتی سبک زندگی و به تبع آن الگوهای گذران اوقات فراغت خود را شکل میدهند. مالکیت سرمایه اجتماعی نیز به همین شکل سبک زندگی و گذران اوقات فراغت افراد را شکل میدهد. پژوهش حاضر در این مسیر سعی نموده است به بررسی تجربی این مدعای نظری (طرح تحلیلی پییر بوردیو) بپردازد. به همین دلیل «میدان دانشگاه شیراز» به عنوان یک میدان علمی/اجتماعی انتخاب شد و 430 نفر از دانشجویان به شیوه نمونهگیری تصادفی سیستماتیک مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که هرچند میزان سرمایه اجتماعی در دسترس دانشجویان در هر دو بعد سرمایه اجتماعی غیررسمی و رسمی در وضعیت متوسط و پایین قرار دارد، اما سرمایه اجتماعی غیررسمی تنها با الگوهای فراغتی فردگرایانه رابطه معناداری داشته است، در حالی که سرمایه اجتماعی رسمی هم با الگوهای فراغتی فردگرایانه و هم با الگوهای فراغتی جمعگرایانه رابطه معنیدار داشته است. نتایج تحقیق در پایان مورد بحث و بررسی قرار گرفت و راهکارهای عملی ارایه گردید.
