مهدیه سادات نیری؛ کیوان صالحی؛ سعید اکبری زردخانه؛ غلامعلی افروز
چکیده
ازدواج مقولهای کاملاً فرهنگی است. ﻧﻘﺪ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﭘﮋوﻫﺶﻫﺎی اﻧﺠﺎمﺷﺪه با محوریت بررسی ویژگیهای روانسنجی ابزارهای تدوینشده، از ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ راهبردها در ساخت و بهبود ابزارهای سنجش است. از این رو، پژوهش حاضر بهصورت مطالعه مروری نظاممند با هدف شناسایی ویژگیهای ابزارهای سنجش ملاکهای همسرگزینی ایرانی انجام شد. ...
بیشتر
ازدواج مقولهای کاملاً فرهنگی است. ﻧﻘﺪ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﭘﮋوﻫﺶﻫﺎی اﻧﺠﺎمﺷﺪه با محوریت بررسی ویژگیهای روانسنجی ابزارهای تدوینشده، از ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ راهبردها در ساخت و بهبود ابزارهای سنجش است. از این رو، پژوهش حاضر بهصورت مطالعه مروری نظاممند با هدف شناسایی ویژگیهای ابزارهای سنجش ملاکهای همسرگزینی ایرانی انجام شد. راهبرد جستجو براساس دستورالعمل پریزما (PRISMA) بود. در نتیجه جستجو در پایگاه دادههای داخلیNoormags, IranDoc, Civilica, Elmnet, SID, Ensani Portal در بازه زمانی1402-1380 تعداد 347 سند داخلی شناسایی و بازیابی اولیه شد و بعد از کنار گذاشتن موارد نامناسب، تعداد 18 مقاله با محور موضوعی ملاکهای همسرگزینی استخراج گردید. ارزیابی کیفیت مطالعات در دومرحله انجام شد: در مرحله اول، میزان توافق بین دو مرورگر برحسب ضریب کاپای کوهن محاسبهگردید. از آنجا که ضریب توافق 82/0 بود، هیچ مقالهای در این مرحله حذف نگردید؛ در مرحله ذوم، تمامی 18 مقاله از 4 منظر سوگیری، تناقض، توان آماری و قدرت ارتباط بین مداخله و نتایج ارزیابیشد. یافتهها نشان داد تا سال 1402، 18 ابزار کمّی ایرانی برای سنجش ملاکهای همسرگزینی وجود دارد که فرایند استانداردسازی، عموما با نظریه کلاسیک اندازهگیری انجام شده است. از ساخت مقیاس هماندیشی در همسرگزینی افروز نیز بیش از یک دهه گذشته است. رواسازی و اعتباریابی نسخه اولیه همانند سایر ابزارها در سطح نظریههای جدید سنجش و بهصورت جامع انجام نگرفته و هنجارهای ملی تدوین نشده است و نیاز مبرم به تغییرات و هنجاریابی نسخه جدید با نرمافزارهای جدید و براساس نظریه سوال پاسخ احساس میگردد. بهدلیل پیچیدگیهای موضوع، اثرپذیری از تغییرات دمافزون و محدودیتهای ناشی از کمتوجهی به اصول طراحی و تدوین بخشهای مفهومپردازی، روشی و تحلیلی، سنجش این موضوع مهم با کاستیهایی همراه است. این امر ضرورت رواسازی، معتبرسازی، هنجاریابی ابزارهای بافتارمند و فرهنگی متناسب با اقتضائات جامعه امروز کشورمان را دوچندان مینماید. در این مطالعه پیشنهادهایی نیز برای کاهش محدودیتهای ابزارهای موجود و همچنین نحوه تدوین و هنجاریابی ابزارهای همسرگزینی ارائه شد.
مجدالدین مستعان؛ یاسر مدنی؛ مهدی زارع بهرام آبادی؛ کیوان صالحی
چکیده
طبق گزارش مرکز ملی آمار ایران (1400)، نسبت آمار ازدواج به طلاق (3 به 1) و بیشترین تعداد طلاق مربوط به 1 الی 5 سال اول زندگی است. با توجه به پیامدهای اجتماعی و فرهنگی مرتبط با طلاق، واکاوی عمیق فرایند و عوامل مربوط به پایداری زندگی مشترک در راستای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، میان زوجین ایرانی اهمیت و ضرورت فراوانی پیدا میکند. در ...
بیشتر
طبق گزارش مرکز ملی آمار ایران (1400)، نسبت آمار ازدواج به طلاق (3 به 1) و بیشترین تعداد طلاق مربوط به 1 الی 5 سال اول زندگی است. با توجه به پیامدهای اجتماعی و فرهنگی مرتبط با طلاق، واکاوی عمیق فرایند و عوامل مربوط به پایداری زندگی مشترک در راستای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، میان زوجین ایرانی اهمیت و ضرورت فراوانی پیدا میکند. در این راستا تحقیقی باهدف بازنمایی فرایند شکلگیری پایداری زندگی میان زوجهای ایرانی انجام گرفت. بدین منظور 11 زوج با استفاده از روش نمونهگیری ملاکی و سپس گلوله برفی انتخاب شد. پژوهش با رویکرد تحقیق کیفی، روش نظریه برخاسته از دادهها و طرح سیستماتیک اشتراوس و کربین با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام گرفت. مرور و مقایسه متوالی دادهها، به استخراج 350 کد اولیه، 25 زیر مقوله، 8 مقوله شد. از میان مقولات، "عاملیت بخشی به شایستگیهای مرتبط بادوام ازدواج" بهعنوان مقوله محوری (مرکزی) شناسایی شد. زندگی مشترک یک رویداد محسوب نمیشود بلکه یک روند و فرایند است که تحت تأثیر عوامل روان شناختی-شخصیتی، اخلاق و ارزشها، زمینههای مشترک فردی و زوجی، اشتغال و درامد، شکلگرفته و باوجود زمینههای مساعد، چون سلامتی و توان ایفای نقش در زندگی، عوامل تعاملی-فرهنگی-اجتماعی و زمینههای خانوادگی بوده و با استفاده از راهبردهای مؤثر (مهارتهای زندگی فردی و اجتماعی) در نهایت منجر به بالندگی فردی و اجتماعی می شود؛ ازاینرو اگر زوجین مسیر را طبق این فرایند با تعامل یکدیگر پیش برند، احتمالاً دوام ازدواج و پایداری زندگی را از لحاظ کمیّت و کیفیت تجربه خواهند نمود.
سمیرا حقوقی؛ کیوان صالحی؛ محسن شکوهی یکتا؛ ابراهیم خدایی
چکیده
پژوهش حاضر با هدف واکاوی عوامل و نشانگرهای مرتبط با سنجش کیفیت مراکز خدمات مشاوره ازدواج و تحکیم خانواده به روش اسنادی انجام شد. دادهها مبتنی بر 27 سند منتخب در پایگاههای دادههای علمی داخلی و خارجی مانند اس.آی.دی، مگایران، اریک، اسکوپوس، اسپرینگر، و گوگلاسکالر تا سال 1400 (2022) بود که با روش «برنامه مهارتهای ارزیابی ...
بیشتر
پژوهش حاضر با هدف واکاوی عوامل و نشانگرهای مرتبط با سنجش کیفیت مراکز خدمات مشاوره ازدواج و تحکیم خانواده به روش اسنادی انجام شد. دادهها مبتنی بر 27 سند منتخب در پایگاههای دادههای علمی داخلی و خارجی مانند اس.آی.دی، مگایران، اریک، اسکوپوس، اسپرینگر، و گوگلاسکالر تا سال 1400 (2022) بود که با روش «برنامه مهارتهای ارزیابی انتقادی (CASP)» مورد ارزیابی کیفیت قرار گرفتند. برای جستجو و بازیابی مقالهها از کلیدواژههای «کیفیت خدمات»، «ارزیابی کیفیت مراکز مشاوره»، «کیفیت خدمات به ارباب رجوع»، «رضایت مشتری/مراجع»، «عوامل کیفیت خدمات درمانی»، «خدمات روانشناختی»، «ارزیابی مشتری از خدمات»، «رضایت بیماران»، «خدمات بالینی»، و «کیفیت مراقبت از بیماران» استفاده گردید. روایی این پژوهش مبتنی بر نظر متخصصان بود و اعتبار آن از طریق آزمون کاپای کوهن تأیید گردید.
یافتهها نشان داد که مهمترین عوامل مرتبط با سنجش کیفیت مراکز خدمات مشاوره ازدواج و تحکیم خانواده شامل عوامل عینی و ملموس بعلاوه عوامل غیرعینیٍ اطمینان داشتن (اعتماد)، قابلیت اتکا، همدلی و ارتباط درمانی و در نهایت پاسخگویی و دسترسی است. همچنین کیفیت خدمات مراکز مشاوره متأثر از 43 نشانگر مرتبط با پنج عامل کلی شامل عوامل عینی، اطمینان داشتن، قابلیت اتکا، همدلی و ارتباط درمانی و پاسخگویی و دسترسی است.
بدین نرنیب، یافتهها بر ضرورت بازاندیشی و توجه به عوامل شناساییشده در طراحی و بهروزرسانی شیوه ارائه خدمات مشاوره ازدواج و تحکیم خانواده و همچنین سازماندهی نظام اعتبارسنجی و سنجش کیفیت خدمات این مراکز صحه میگذارد.
