نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• افسانه علیزاده اصلی ¹
• ابراهیم رنگرز ²
• حجت حاتمی ²
• سعید افتخاری ³

¹ استادیار، گروه روانشناسی، واحد بوئین‌زهرا، دانشگاه آزاد اسلامی، بوئین‌زهرا، ایران.

² استادیار، گروه تربیت بدنی، واحد بوئین‌زهرا، دانشگاه آزاد اسلامی، بوئین‌زهرا، ایران

³ کارشناس ارشد، مسئول آموزش و پژوهش اداره کل ورزش و جوانان استان قزوین، قزوین، ایران.

چکیده

هدف پژوهش حاضر، سنجش و تبیین اثربخشی خدمات مشاوره‌ای و کارگاه‌های آموزشی ازدواج ارائه‌شده در مراکز مشاوره دارای مجوز از وزارت ورزش و جوانان بر کیفیت رابطه و زندگی زناشویی زوجین جوان است. طرح اولیه پژوهش به‌صورت ترکیبی (کمّی ـ کیفی) طراحی شد، اما به‌دلیل مشارکت محدود مراجعان و ناکافی بودن حجم نمونه برای تحلیل‌های آماری، بخش کمّی کنار گذاشته شد و مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر پدیدارشناسی توصیفی ادامه یافت. جامعه پژوهش شامل زوجین جوانی بود که طی دو سال گذشته از خدمات مشاوره ازدواج و کارگاه‌های آموزشی این مراکز استفاده کرده بودند؛ از میان ۱۸۹ زوج واجد شرایط، ۲۱ زوج به‌صورت داوطلبانه و از طریق نمونه‌گیری در دسترس در پژوهش شرکت کردند. داده‌ها با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق، با محورهایی همچون تجربه کلی از مشاوره، تغییرات ادراک‌شده در رابطه زناشویی، اثر کارگاه‌ها بر مهارت‌های ارتباطی و عوامل تسهیل‌کننده یا بازدارنده اثربخشی خدمات گردآوری و به‌صورت کلمه‌به‌کلمه پیاده‌سازی شد. تحلیل داده‌ها بر اساس روش هفت‌مرحله‌ای کلایزی و به‌صورت همزمان با جمع‌آوری اطلاعات انجام گرفت تا اشباع مفهومی حاصل شود. برای ارتقای اعتبار و اعتمادپذیری یافته‌ها از معیارهای لینکلن و گوبا (باورپذیری، انتقال‌پذیری، اطمینان‌پذیری و تأییدپذیری) استفاده و همه ملاحظات اخلاقی شامل رضایت آگاهانه، محرمانگی و امکان انصراف آزادانه رعایت شد. نتایج این پژوهش، با تبیین ابعاد تجربه زیسته زوجین از خدمات مشاوره‌ای و آموزشی رسمی، می‌تواند مبنای شواهد‌محور برای سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و ارتقای کیفیت خدمات مشاوره ازدواج در سطح ملی فراهم سازد.

کلیدواژه‌ها

• مشاوره ازدواج
• زوجین جوان
• مراکز مشاوره دارای مجوز
• وزارت ورزش و جوانان

عنوان مقاله [English]

An in-depth exploration and explication of the essence of young couples’ lived experiences of marriage counseling services and educational workshops in counseling centers licensed by Iran’s Ministry of Sports and Youth in Qazvin

نویسندگان [English]

• Afsaneh Alizadeh Asli ¹
• Ebrahim Rangraz ²
• Hojjat Hatami ²
• Saeid Eftekhari ³

¹ Assistant Professor, Department of Psychology, Buin Zahra Branch, Islamic Azad University, Buin Zahra, Iran.

² Assistant Professor, Department of Physical Education, Buin Zahra Branch, Islamic Azad University, Buin Zahra, Iran.

³ M.A., Head of Education and Research Department, General Directorate of Sports and Youth of Qazvin Province, Qazvin, Iran.

چکیده [English]

The present study aims to assess and explain the effectiveness of marriage counseling services and educational workshops provided by counseling centers licensed by the Ministry of Sports and Youth on the quality of relationships and marital life of young couples. The initial research design was intended as a mixed-methods (quantitative-qualitative) study. However, due to limited participant engagement and an insufficient sample size for statistical analysis, the quantitative phase was omitted, and the study proceeded with a qualitative approach based on descriptive phenomenology. The research population consisted of young couples who had utilized marriage counseling services and educational workshops over the past two years. Out of 189 eligible couples, 21 couples participated voluntarily through convenience sampling. Data were collected using in-depth semi-structured interviews focusing on themes such as general experience of counseling, perceived changes in marital relationships, the impact of workshops on communication skills, and facilitators or barriers to service effectiveness. All interviews were transcribed verbatim. Data analysis was conducted using Colaizzi’s seven-step method concurrently with data collection until conceptual saturation was achieved. To ensure trustworthiness and rigor, Lincoln and Guba’s criteria (credibility, transferability, dependability, and confirmability) were applied. Ethical considerations, including informed consent, confidentiality, and the right to withdraw, were strictly followed. By explaining the dimensions of couples’ lived experiences regarding formal counseling and educational services, the findings of this study provide an evidence-based foundation for policy-making, strategic planning, and enhancing the quality of marriage counseling services at a national level.

کلیدواژه‌ها [English]

• Marriage Counseling
• Young Couples
• Licensed Counseling Centers
• Ministry of Sports and Youth