نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• محمد سلطان حسینی ¹
• رضا زندی خواری ²
• محمدامین حمیدی ³
• علی قنبری ⁴

¹ دانشیار گروه مدیریت ورزشی دانشکده علوم ورزشی ،دانشگاه اصفهان

² دکتری مدیریت ورزشی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد(مدیر کل حقوقی وزارت ورزش دکتری مدیریت ورزشی)

³ دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی، دانشکدۀ علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

⁴ دانشجوی دکتری گروه مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی، دانشکدۀ علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف واکاوی چالش‌های مدیریتی‌و سیاست‌گذاری توسعه اماکن ورزشی وقفی ایران با تأکید بر نهاد «حق پذیره» انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش مطالعه موردی چندمنبعی، از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۶ نفر از مدیران، خیّران و متخصصان حوزه موقوفات ورزشی، مشاهده میدانی در سه مجموعه ورزشی وقفی در تهران، اصفهان و مشهد، و نیز بررسی ۱۴ سند حقوقی (وقف‌نامه، رأی قضایی، آیین‌نامه و قرارداد) گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمون در شش مرحله انجام شد و اعتبار یافته‌ها با معیارهای چهارگانه و از طریق سه‌گانه‌سازی منابع و کدگذاری مستقل توسط دو پژوهشگر و بازبینی توسط مشارکت‌کنندگان تأمین گردید. یافته‌ها به استخراج ۱۸۷ کد باز، ۲۴ مضمون فرعی و سه مضمون اصلی انجامید: چالش‌های مدیریتی و ساختاری (کمبود مدیران دووجهی، تداخل نهادی، ضعف مدیریت پروژه و قرارداد)، چالش‌های فنی و زیرساختی (فرسودگی اماکن، عدم انطباق با استانداردها، شکاف فناورانه) و چالش‌های سیاست‌گذاری کلان (فقدان سند راهبردی ملی، ناهماهنگی حکمرانی، ضعف حمایت‌ها و مشوق‌ها، انقطاع دانش و تجربه). نهاد حق پذیره به عنوان حلقه اتصال این سه سطح شناسایی شد و نبود شفافیت در ماهیت فقهی و حقوقی آن، مهم‌ترین مانع جذب سرمایه در موقوفات ورزشی است. پژوهش حاضر وجود شکاف نهادی عمیق میان ظرفیت‌های بالقوه وقف و عملکرد بالفعل آن در ورزش ایران را آشکار می‌سازد. از این رو، اصلاح یا جایگزینی حق پذیره ، تدوین سند راهبردی ملی، ایجاد نهادهای واسط تخصصی، اصلاح نظام تشویقات مالی و بانکی، و نهادینه‌سازی مشارکت ذی‌نفعان به عنوان ضرورت‌های اساسی سیاستی پیشنهاد می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

• سیاست‌گذاری عمومی
• موانع ساختاری
• توسعه زیرساخت‌های ورزشی
• حکمرانی ورزشی
• عدالت ورزشی

عنوان مقاله [English]

Managerial and Policy Challenges of Key Money (Haqq-e Pazireh) on the Development of Waqf Sports Facilities

نویسندگان [English]

• mohammad soltanhoseini ¹
• reza zandi khari ²
• mohammad amin hamidi ³
• ali ghanbari ⁴

¹ “Associate Professor, Department of Sport Management, Faculty of Sport Sciences, University of Isfahan”

² Ph.D. in Sport Management, Islamic Azad University, Najafabad Branch; Director General of Legal Affairs, Ministry of Sport.

³ M.Sc. Student, Department of Sport Management and Motor Behavior, Faculty of Sports Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran.

⁴ Ph.D. Student, Department of Sport Management and Motor Behavior, Faculty of Sports Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran.

چکیده [English]

This study aims to analyze the managerial and policy-making challenges in the development of endowed sports facilities in Iran, with a specific emphasis on the institution of "Haqq-e Pazireh". Employing a qualitative approach and a multi-source case study method, data were collected through semi-structured interviews with 16 managers, benefactors, and specialists in the field of sports endowments; field observations at three endowed sports complexes in Tehran, Isfahan, and Mashhad; and the review of 14 legal documents, including endowment deeds, judicial rulings, regulations, and contracts. The data were analyzed using thematic analysis in six phases, and the trustworthiness of the findings was ensured through Lincoln and Guba's (1985) four criteria, data triangulation, independent coding by two researchers, and member checking. The findings resulted in the extraction of 187 open codes, 24 sub-themes, and three main themes: managerial and structural challenges, technical and infrastructural challenges, and macro-policy challenges. The Haqq-e-Pazireh institution was identified as the connecting link among these three levels, with the lack of clarity in its jurisprudential and legal nature emerging as the most significant barrier to attracting investment in sports endowments. This study reveals a deep institutional gap between the potential capacities of waqf and its actual performance in Iranian sports. Accordingly, reforming or replacing Haqq-e-Pazireh, formulating a national strategic document, establishing specialized intermediary institutions, improving the financial and banking incentive system, and institutionalizing stakeholder participation are proposed as essential policy imperatives.

کلیدواژه‌ها [English]

• Public Policy
• Structural Barriers
• Sports Infrastructure Development
• Sports Governance
• Sports Justice